Koszty założenia firmy - ile kosztuje założenie firmy i jak to obliczyć?

Wielu przedsiębiorców zakłada firmę, dysponując jedynie marzeniem i niewielkim budżetem. W rzeczywistości niektóre modele biznesowe wymagają bardzo niskich nakładów początkowych, a w Shopify mieliśmy okazję wielokrotnie obserwować, jak osoby z ograniczonymi środkami osiągają ogromny sukces.

Postanowiliśmy więc przyjrzeć się bliżej temu zagadnieniu i odpowiedzieć na pytanie: ile tak naprawdę kosztuje prowadzenie firmy? Czy przyszli przedsiębiorcy mają realistyczne wyobrażenie o kosztach, które pojawią się w pierwszym roku działalności? I co najważniejsze, czy możliwe jest założenie firmy przy ograniczonym budżecie?

W tym przewodniku znajdziesz aktualne dane na temat kosztów związanych z zakładaniem własnej działalności, w tym najczęstsze wydatki początkowe i operacyjne, o których warto wiedzieć na starcie biznesowej drogi.

Ile kosztuje założenie firmy?

Założenie firmy może nie wiązać się z żadnymi kosztami, jeśli mówimy o działalności prowadzonej z domu, natomiast otwarcie większego sklepu stacjonarnego może już wymagać inwestycji rzędu kilkudziesięciu tysięcy złotych. Firmy działające w niektórych branżach mogą potrzebować nawet milionów, by w pełni ruszyć z działalnością. Całkowite koszty będą więc uzależnione od rodzaju biznesu, jego skali oraz lokalizacji.

Dobrze jest wcześniej zorientować się w potencjalnych wydatkach, by przygotować się na długofalowe prowadzenie firmy i unikać przykrych niespodzianek.

„Nie jestem finansowym geniuszem, ale potrafię czytać bilans i rachunek zysków i strat” – mówi Bill Bachand, założyciel Renu Therapy. „Wiem też, jak odpowiednio zaksięgować poszczególne opłaty, żeby wszystko się zgadzało. Bo jeśli Twoje finanse są w dobrej kondycji, możesz podejmować dobre decyzje”.

Najczęstsze koszty początkowe w przypadku małych firm

Oto zestawienie typowych wydatków, z którymi można się liczyć przy zakładaniu firmy w 2026 roku:

Najważniejsze dane o kosztach małych firm

Zanim zaczniesz szczegółowo planować swoje wydatki, warto poznać szerszy obraz tego, jak wyglądają finanse w świecie małych firm. W dalszej części przyjrzymy się temu bliżej.

Najważniejsze dane

• Prawie dwie trzecie właścicieli małych firm finansuje rozpoczęcie działalności z własnych oszczędności lub środków rodziny. Tylko około 16% przedsiębiorców na start decyduje się na zaciągnięcie kredytu biznesowego.
• Najczęściej wybieranym źródłem finansowania są duże banki, które pozostają głównym partnerem finansowym dla przedsiębiorców.
• W 2024 roku aż 93% małych firm zmagało się z trudnościami finansowymi, podczas gdy w 2019 roku było to 66%. Najczęstszą motywacją do szukania finansowania była chęć rozwoju działalności, a następnie pokrycie bieżących kosztów operacyjnych oraz zabezpieczenie przyszłych potrzeb kredytowych.
• W 2023 roku 71% właścicieli małych firm miało niespłacone zadłużenie, co stanowi spadek w porównaniu z 79% w 2020 roku.
• Małe firmy stworzyły w 2024 roku 20,2 miliona nowych miejsc pracy netto i odpowiadają łącznie za 61% wzrostu zatrudnienia od 1995 roku. Warto jednak zauważyć, że aż 90% nowo powstających firm zatrudniających pracowników będzie potrzebować kapitału początkowego.
• Największymi wyzwaniami finansowymi dla startupów bez pracowników są rosnące koszty zakupu towarów, nieregularny przepływ gotówki oraz wysokie koszty operacyjne. Aż 77% z nich korzystało z własnych środków, by sprostać tym trudnościom.

Trendy w wydatkach małych firm

Sztuczna inteligencja jako sposób na ograniczenie kosztów

Sztuczna inteligencja daje początkującym przedsiębiorcom możliwość skalowania działalności bez konieczności zatrudniania zespołu. Coraz więcej małych firm wykorzystuje AI do automatyzacji zadań manualnych, a także do analizy dużych zbiorów danych, co ułatwia podejmowanie trafnych decyzji biznesowych. Według danych urzędu ds. małych przedsiębiorstw, między marcem 2023 a lutym 2024 roku z rozwiązań opartych na AI korzystało 4,6% wszystkich firm.

Jeśli prowadzisz biznes na Shopify, masz już dostęp do zaawansowanych narzędzi AI w ramach platformy e-commerce. Shopify Magic może znacznie ułatwić wykonywanie czasochłonnych i kosztownych zadań marketingowych, takich jak:

• usuwanie tła ze zdjęć produktów
• tworzenie opisów produktów
• odpowiadanie na najczęściej zadawane pytania
• przygotowywanie kampanii e-mail marketingowych

Zarządzanie finansami wewnętrznie

Nie każdy przedsiębiorca startuje z solidnym przygotowaniem finansowym. Często pojawia się pokusa, by od razu zlecić kwestie finansowe zewnętrznym ekspertom. Jednak wielu właścicieli firm przyznaje, że żałują, iż nie nauczyli się podstaw finansów wcześniej albo nie zatrudnili kogoś do obsługi tych procesów wewnętrznie.

„Najbardziej żałuję, że nie prowadziłam finansów wewnętrznie i sama się tego nie nauczyłam, ani nie miałam nikogo w zespole, kto by się tym zajął” – mówi Aliyah Marandiz, założycielka marki Sugardoh w rozmowie z Shopify Masters.

„Zamiast tego współpracowaliśmy z częściowo zaangażowanymi księgowymi, którzy nie byli wystarczająco blisko związani z naszą działalnością, by naprawdę coś zmienić albo przewidzieć problemy, które mogły się pojawić”.

Dla tych, którzy dopiero zaczynają i nie mają doświadczenia w finansach lub operacjach biznesowych, Aliyah radzi, by pierwszym zatrudnionym specjalistą była osoba z wiedzą w tych obszarach.

Oszacuj koszty przed uruchomieniem działalności

Wielu początkujących przedsiębiorców chce jak najszybciej wystartować, ale dokładne oszacowanie kosztów już na początku może znacznie zwiększyć szanse na długofalowy sukces.

Jak zaplanować wydatki przed rozpoczęciem działalności?

Biznesplan to formalny dokument, który opisuje wizję Twojej firmy i przedstawia plan działania prowadzący do jej realizacji. Zawiera on również szczegółowe informacje dotyczące przewidywanych kosztów, które poniesiesz na etapie zakładania firmy.

Poniżej opisujemy, jak opracować część finansową w biznesplanie.

1. Wypisz potencjalne wydatki

Na początek rozpisz wszystkie koszty, które poniesiesz przy uruchamianiu firmy. Uwzględnij zarówno jednorazowe opłaty, jak np. rejestracja działalności, jak i powtarzające się wydatki, takie jak czynsz, subskrypcje czy koszty marketingu. Dokładne zidentyfikowanie tych elementów pomoże Ci stworzyć realistyczny plan finansowy i lepiej zarządzać budżetem.

2. Przeprowadź badania rynku

Skorzystaj z ogólnodostępnych danych, takich jak przedstawione wcześniej statystyki, albo skontaktuj się bezpośrednio z dostawcami usług, które Cię interesują. Poproś o indywidualną wycenę i nie bój się negocjować. Zanim zdecydujesz się na konkretną usługę, wykorzystaj dostępne rabaty na start oraz darmowe okresy próbne na oprogramowanie czy narzędzia. To pozwoli Ci ograniczyć wydatki na początkowym etapie.

3. Oszacuj realne koszty

Zebrane dane wprowadź do swojego planu finansowego i przyporządkuj je do odpowiednich kategorii, aby mieć jasny obraz, które obszary generują największe koszty.

Jeśli lista wydatków wydaje Ci się zbyt długa lub przytłaczająca, pamiętaj, że nie musisz mieć całego kapitału od razu. Wiele firm rozwija się stopniowo, reinwestując zarobione środki w dalszy rozwój.

To podejście zastosował Jacob Winter, założyciel marki wnętrzarskiej Mush Studios.

„Każdy grosz, jaki wydałem na zakup sprzętu do tuftowania, materiałów, włóczki i desek, był wynikiem wielu tygodni oszczędzania” – mówi w rozmowie z Shopify Masters. „Szczerze mówiąc, po każdej sprzedaży dywanu inwestowałem zarobione pieniądze z powrotem w firmę”.

Narzędzia i zasoby do planowania budżetu

Oto kilka narzędzi pomocnych w procesie szacowania kosztów:

• Darmowy szablon biznesplanu: pomoże Ci uporządkować kluczowe elementy planu, takie jak przegląd działalności, analiza rynku i konkurencji, strategia marketingowa, logistyka oraz prognozy finansowe.

Określ koszty początkowe

Choć może się wydawać, że start firmy wymaga sporych nakładów lub kredytu, wiele odnoszących sukcesy marek rozpoczęło działalność z budżetem mniejszym niż 4000 zł.

Doskonałym przykładem jest marka Waterboy, specjalizująca się w produktach nawadniających. Jej założyciele zbudowali prężnie rozwijającą się firmę, inwestując zaledwie 3000 zł. Skupili się na jednej platformie i konsekwentnie budowali zainteresowanie klientów. Dopiero po osiągnięciu popularności na TikToku, ruszyli z kampanią przedsprzedażową, która pozwoliła sfinansować produkcję ich napoju elektrolitowego.

Każdy biznes rozwija się w swoim tempie, dlatego kluczowe jest, aby dobrze zrozumieć, czego dokładnie potrzebujesz na start. To pierwszy krok na drodze do pierwszej sprzedaży.

Wydatki jednorazowe vs. cykliczne

Podziel koszty początkowe na dwie grupy: jednorazowe i cykliczne. Takie podejście pomoże Ci odpowiednio zaplanować budżet na pierwszy rok działalności i uniknąć nieprzyjemnych zaskoczeń. Dobrym rozwiązaniem jest zapisanie tych wydatków w kalendarzu.

Na przykład: za zgłoszenie patentowe czy wsparcie prawnika przy tworzeniu dokumentów zapłacisz tylko raz. Z kolei czynsz, wynagrodzenia dla pracowników czy subskrypcje narzędzi online będą powtarzającymi się kosztami operacyjnymi.

Wydatki niezbędne vs. uznaniowe

Zanim wpiszesz jakiś koszt do budżetu, zadaj sobie proste pytanie: czy to absolutnie konieczne, by firma mogła działać? Czy jest to coś, bez czego biznes nie może funkcjonować? Reklama, na przykład, może przyspieszyć rozwój, ale nie jest niezbędna na starcie. Wiele firm zbudowało swoją pozycję, korzystając wyłącznie z darmowej reklamy.

Do wydatków, które przedsiębiorcy często przeceniają, należą:

• nowy sprzęt zamiast leasingowanego lub używanego
• zbyt duża przestrzeń biurowa
• nadmiar zapasów (rozważ dropshipping, aby zacząć bez kosztów zapasów)
• papeteria z logo, jak wizytówki czy listowniki
• indywidualny projekt strony, mimo że dostępnych jest wiele darmowych i profesjonalnych szablonów

Niektóre koszty mogą wydawać się nieuniknione, ale jeśli masz odpowiednie umiejętności lub chęć do nauki, możesz zająć się niektórymi rzeczami samodzielnie. Przykład? Ann McFerran, założycielka marki kosmetycznej Glametic, postawiła na minimalizację wydatków, ucząc się samodzielnie robić zdjęcia produktów.

„Profesjonalna sesja zdjęciowa potrafi być naprawdę kosztowna, więc po prostu nauczyłam się robić to sama” – powiedziała w wywiadzie dla Shopify Masters.

Oszacuj wysokość wydatków

Nie zawsze da się łatwo przewidzieć wszystkie koszty. Czasem nie wystarczy jedynie skontaktować się z dostawcą i poprosić o wycenę. W przypadku niektórych wydatków, takich jak marketing, górna granica właściwie nie istnieje, można wydać tyle, na ile pozwala budżet. Ale jak podejść do tego rozsądnie?

Metody szacowania kosztów

Oto trzy metody szacowania kosztów pozwalające przewidzieć wydatki początkowe:

Analiza porównawcza

Ta metoda polega na czerpaniu z doświadczeń innych firm. Możesz skorzystać z dostępnych raportów branżowych, poprosić mentora o wskazówki albo porozmawiać z właścicielami podobnych biznesów, by dowiedzieć się, ile realnie wynoszą dane wydatki.

Metoda praktycznej zasady

Tutaj korzystasz z ogólnych założeń i proporcji. Przykładowo, wiele firm przeznacza 5-10% swoich rocznych przychodów na marketing. To może być dobry punkt odniesienia przy planowaniu własnego budżetu.

Fazowe szacowanie kosztów

Nowi przedsiębiorcy często inwestują inne kwoty w zależności od etapu, na którym znajduje się ich biznes. Na początku więcej środków może iść na zakup produktów lub stworzenie oferty, a mniej na reklamę. Z czasem proporcje się zmieniają. Dlatego warto podzielić wydatki na fazy, takie jak rozwój, uruchomienie, pozyskiwanie klientów czy skalowanie działalności.

Czynniki wpływające na szacunki wydatków

Oszacowanie kosztów przy zakładaniu firmy może być trudne, ponieważ zależy od wielu zmiennych. Warto wziąć pod uwagę kilka kluczowych czynników, które mają realny wpływ na wysokość wydatków.

Lokalizacja

Miejsce prowadzenia działalności ma duży wpływ na wysokość kosztów, zwłaszcza jeśli planujesz otworzyć lokal stacjonarny obok sklepu internetowego. W większych miastach, takich jak Warszawa, Kraków czy Wrocław, ceny wynajmu lokali użytkowych są zdecydowanie wyższe niż w mniejszych miejscowościach. Różnice mogą sięgać kilkudziesięciu złotych za metr kwadratowy. Warto też wziąć pod uwagę koszty mediów i opłat lokalnych, które mogą się różnić w zależności od regionu.

Jeśli prowadzisz działalność wyłącznie online, unikniesz wielu z tych kosztów, co może być korzystne na początkowym etapie rozwoju firmy.

Model biznesowy

Taniej jest założyć firmę dropshippingową niż produkować własny towar. W dropshippingu płacisz za produkt dopiero wtedy, gdy klient złoży zamówienie, co eliminuje potrzebę wcześniejszego zakupu hurtowych ilości towaru.

Dla użytkowników Shopify dostępna jest opcja Collective umożliwiająca sprzedaż produktów pochodzących od zweryfikowanych marek Shopify. Marże zazwyczaj mieszczą się w przedziale od 20% do 50%. Inne popularne rozwiązania to DropCommerce (dla dostawców z Ameryki Północnej) i Syncee (dla dostawców z całego świata). Wiele z tych aplikacji dropshippingowych oferuje darmowe plany, co pozwala testować produkty przed wykupieniem subskrypcji.

Opcja finansowania

Pożyczki od rodziny czy przyjaciół często nie wiążą się z oprocentowaniem, w przeciwieństwie do tych udzielanych przez instytucje finansowe. Wysokość odsetek zależy od wielu czynników, takich jak źródło finansowania, Twoja historia kredytowa, rodzaj kredytu oraz ustalone warunki spłaty.

Danny Buck, współzałożyciel marki CRAFTD, radzi, by na początku działać ostrożnie, dobrze poznać rynek i dokładnie zrozumieć strukturę kosztów prowadzenia biznesu.

„Na starcie postawiłem wszystko na jedną kartę i celowałem w maksymalne przychody” – opowiada w rozmowie z Shopify Masters. „Największym błędem było to, że jeśli coś pójdzie nie tak, kończysz z długami, szukasz finansowania i musisz się tłumaczyć, że nie jesteś w stanie wywiązać się z zobowiązań. To nie jest komfortowa sytuacja. To bardzo stresujące”.

Rodzaje kosztów w małej firmie

Zrozumienie, z jakimi rodzajami kosztów wiąże się prowadzenie firmy oraz jak bardzo są one stałe lub zmienne, pozwala lepiej planować budżet i unikać niepotrzebnych napięć finansowych.

Koszty stałe vs. koszty zmienne

Nawet jeśli większość Twoich wydatków na starcie ma charakter cykliczny, ich wysokość może się różnić w zależności od miesiąca. Przykładowo, rachunki za media czy spłaty kredytów zazwyczaj są przewidywalne i mają stałą wysokość, natomiast koszty produkcji to wydatki zmienne, które rosną lub maleją w zależności od zapotrzebowania na Twoje produkty.

Koszty zmienne trudniej przewidzieć, ponieważ są uzależnione m.in. od poziomu sprzedaży, dostępnych źródeł finansowania oraz ewentualnych problemów w łańcuchu dostaw.

Do kosztów zmiennych zaliczamy między innymi:

• Koszty opakowań i wysyłki
• Koszty surowców
• Materiały biurowe
• Opłaty za karty kredytowe
• Płatności odsetek od kredytów (jeśli masz zmienną stopę)

Koszty bezpośrednie vs. koszty pośrednie

Koszty bezpośrednie to te, które są bezpośrednio związane z produkcją lub sprzedażą konkretnego produktu. Przykłady to: zakup surowców, opłaty za wysyłkę, prowizje transakcyjne oraz koszty przechowywania zapasów. Są one niezbędne, by móc w ogóle prowadzić sprzedaż i generować przychody.

Koszty pośrednie to natomiast ogólne wydatki operacyjne, które ponosisz niezależnie od tego, ile sprzedajesz. Do tej kategorii należą między innymi: opłaty za hosting sklepu internetowego, wynagrodzenia, materiały biurowe czy ubezpieczenia. Zazwyczaj mają one charakter stały i są potrzebne do codziennego funkcjonowania firmy.

Oba rodzaje kosztów są równie ważne i pełnią różne funkcje w zarządzaniu finansami:

• Koszty bezpośrednie pomagają ustalić cenę sprzedaży produktu. Przykładowo, jeśli koszt wytworzenia danego produktu wynosi 20 zł i zakładasz marżę 40%, powinieneś ustalić jego cenę na poziomie 28 zł.
• Koszty pośrednie umożliwiają oszacowanie całkowitych zobowiązań firmy. Jeśli prowadzenie biznesu online kosztuje Cię miesięcznie 1000 zł, musisz obliczyć, ile zysku brutto trzeba wygenerować, by pokryć te stałe wydatki.

Ukryte koszty przy zakładaniu firmy

Nowi przedsiębiorcy, szczególnie ci, którzy otwierają firmę po raz pierwszy, mogą łatwo przeoczyć pewne wydatki. Jak głosi znane powiedzenie, „nie wiesz, czego nie wiesz”. Właśnie dlatego warto wcześniej zrobić dokładny research i porozmawiać z innymi właścicielami firm. Ich doświadczenie może pomóc Ci przewidzieć wydatki, które mogłyby pokrzyżować Twoje plany finansowe.

Często pomijane wydatki

Oto przykłady kosztów, które często zaskakują nowych przedsiębiorców:

Licencje i pozwolenia

Większość firm potrzebuje spełniać określone wymogi prawne, by działać legalnie. W niektórych branżach koszty zezwoleń mogą być naprawdę wysokie. Na przykład sprzedaż alkoholu wymaga specjalnych pozwoleń, których cena może wahać się od 200 zł aż do ponad miliona złotych, w zależności od skali i lokalizacji działalności.

Koszty wysyłki

Wysyłka produktów potrafi mocno obciążyć budżet, zwłaszcza jeśli sprzedajesz duże lub ciężkie przedmioty. Koszty rosną również przy wysyłkach zagranicznych. Jeśli dodatkowo musisz obsługiwać dużą liczbę zwrotów, całkowite wydatki mogą szybko wzrosnąć. Jednym ze sposobów na ich ograniczenie jest przeniesienie części kosztów na klientów, np. poprzez naliczanie opłat za dostawę.

Koszty personelu

Wynagrodzenia to tylko jedna strona medalu. Zatrudniając zespół, musisz uwzględnić również dodatkowe koszty, takie jak składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, podatek dochodowy od osób fizycznych, a także ewentualne ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej pracodawcy. Im większy zespół, tym większe zobowiązania finansowe, dlatego planując zatrudnienie, warto uwzględnić pełny koszt pracownika.

Usługi profesjonalne

Współpraca z profesjonalistami, takimi jak prawnicy czy doradcy patentowi, również generuje spore koszty. Jeśli na przykład planujesz zgłosić patent, musisz liczyć się z wydatkami, które mogą sięgać kilku tysięcy złotych. Stawki za godzinę pracy prawnika wahają się od 600 do nawet 6000 zł, w zależności od jego doświadczenia oraz specjalizacji.

Jak przygotować się na nieoczekiwane koszty?

Co jeśli nieprzewidziane wydarzenia, takie jak pandemia czy recesja, zaburzą Twoje założenia finansowe? Warto mieć plan awaryjny i odłożyć rezerwę gotówki na nieprzewidziane sytuacje.

Wydatki poniesione na start są konieczne, by zacząć generować przychody, dlatego zwrot z inwestycji zazwyczaj przewyższa początkowe koszty.

„Bardzo bałam się inwestować w siebie, ale to ostatecznie wraca” – mówi Etienne Ortega, założycielka marki kosmetycznej ORTEGA w rozmowie z Shopify Masters. „Wszystko, co możesz zrobić, by zainwestować w siebie – czy to sprzęt, edukacja czy dobre samopoczucie – robienie dobrych rzeczy zawsze się opłaca”.

Źródła finansowania na założenie firmy i uzupełnienie inwestycji początkowej:

Oszczędności osobiste

Czy masz środki odłożone z poprzedniej pracy, prowadzenia firmy lub sprzedaży nieruchomości? Oszczędności to najczęściej wybierany sposób finansowania nowego biznesu online.

Wsparcie finansowe od przyjaciół i rodziny

Jeśli masz bliskich gotowych wspomóc Cię finansowo, możesz pożyczyć od nich pieniądze na pokrycie kosztów pierwszego roku działalności.

Pożyczki osobiste

Banki oferują kredyty dla małych firm, które mogą pomóc w rozpoczęciu działalności. Pamiętaj jednak, że jeśli nie będziesz w stanie ich spłacić, ponosisz za to osobistą odpowiedzialność.

Zaliczka handlowa

To forma kredytu biznesowego, którą spłacasz jako procent od sprzedaży. Shopify Capital, na przykład, pozwala zachować pełną własność firmy, a spłaty następują automatycznie w miarę generowania przychodów.

Crowdfunding

Platformy crowdfundingowe umożliwiają pozyskanie środków od inwestorów bez konieczności ich późniejszej spłaty. To jednak proces skomplikowany i czasochłonny, a uruchomienie skutecznej kampanii może zająć nawet kilka miesięcy.

Kapitał wysokiego ryzyka

Jeśli masz wyjątkowy produkt, zależy Ci na szybkim rozwoju i chcesz oddać część udziałów, fundusze venture capital mogą zainwestować w Twoją firmę. Tego typu finansowanie wiąże się zazwyczaj z większą presją wzrostu i dodatkowymi zobowiązaniami, ale daje dostęp nie tylko do kapitału, lecz także do wiedzy ekspertów.

Karty kredytowe dla firm

Biznesowa karta kredytowa może być pomocna przy pokrywaniu początkowych wydatków, takich jak zakup sprzętu czy materiałów biurowych. Część z nich oferuje również nagrody lub zwroty cashback za dokonane zakupy, co może pomóc zrównoważyć koszty prowadzenia działalności. Trzeba jednak uważać, bo łatwo jest popaść w spiralę zadłużenia o wysokim oprocentowaniu, która z czasem może wymknąć się spod kontroli.

Znaczenie prognoz finansowych dla startupów

Pamiętaj, że budowanie dochodowego biznesu to proces długoterminowy, to maraton, nie sprint. Nie oceniaj sukcesu swojej firmy na podstawie wyników finansowych z pierwszego roku. Daj sobie od 18 do 24 miesięcy na rozwój i nabranie rozpędu.

Zaakceptowanie, że pierwszy rok działalności może nie przynieść dużych zysków, jest kluczowe zarówno dla Twojego budżetu, jak i nastawienia psychicznego. Wielu założycieli w pierwszych miesiącach wynagradza siebie na końcu, ponieważ większość przychodów wraca z powrotem do firmy. To całkowicie normalne, podobnie jak niepewność co do własnych umiejętności finansowych.

„Zarządzanie pieniędzmi to umiejętność jak każda inna i na początku będziesz popełniać błędy” – mówi Tori Dunlap, założycielka Her First $100K. „To będzie niewygodne i wymagać będzie wielu prób, ale daj sobie przestrzeń do nauki. Jak każda umiejętność, potrzebuje czasu”.

Pierwszy rok warto poświęcić na uruchomienie sklepu internetowego, testowanie rozwiązań, wyciąganie wniosków i ponowne inwestowanie uzyskanych przychodów z powrotem w rozwój działalności, korzystając z budżetowych wskazówek, które omówiliśmy wcześniej.